سلام درقرآن و روایات

برچسپ ها: قرآن ، سلام کرذن ، روایات ، سلام

Print Friendly and PDF

سلام درلغت به معانی گوناگون آمده است یکی از این معانی تحیت است و یکی از اسماء الله نیز «سلام» است. زیرا سلام یعنی امنیت از هرگونه نقص، عیب و فنا و به معنای درود گفتن هم می باشد.

سلام کردن از اموری نیست که بعد از ظهور اسلام وضع شده باشد بلکه نمونه های آن در میان اقوام و ملل گذشته سابقه دارد که این مسئله در آیات قرآن به خوبی مشخص است. دین اسلام در بسیاری موارد عادات پسندیده ی مرسوم در میان امتهای پیش از خود را امضاء نموده و با اصلاح و تغییر به آن سنن و آداب کمال بخشیده است و مواردی که کاستیهایی در آنها وجود داشته است را جبران کرده است.

سنت پسندیده سلام و تحیت هنگام دیدار و ورود به خانه و آغاز تکلم، نیز از مواردی است که دین اسلام آن را تایید نموده و دستورات خاصی نیز برای آن داده است.

سلام یک تحیت بزرگ اسلامی

تا آنجا که می دانیم تمام اقوام جهان هنگامی که بهم می رسند برای اظهار محبت به یکدیگر نوعی تحیت دارند که گاهی جنبه لفظی دارد و گاهی به صورت عملی است. در اسلام نیز سلام یکی از روشن ترین تحیت ها است بنابراین طبق آیه 86 سوره نساء همه مسلمانان موظفند که سلام را به طور عالیتر و یا لااقل مساوی جواب گویند. سلام کردن یک نوع اعلام دوستی و صلح و ترک مخاصمه و جنگ محسوب می شود.[1]

معنی سلام را این گونه نوشته اند: (مصدر ) اسم از تسلیم / تحیت / پیروی و اطاعت/ و در آیه « السلام علی من اتبع الهدی» یعنی کسی که پیروی کند خدا با هدایت او را سالم می دارد از عذاب و غضبش. سلام از اسماء خدا ست زیرا سلامت است خدا از هرنقص و عیب و نابودی! دار السلام یعنی بهشت [2]

درمورد معنی سلام آمده است که سلام مصدر است به معنی بی گزند شدن از عیب یا از آفت رهیدن و نجات یافتن، پاکی و رهایی از عیب.[3]

سلام در قرآن؛

در قرآن 42 مرتبه این کلمه در آیات آمده است که معانی گوناگون دارند.سلام یکی از نام های خدا: «هو الله الذی لا اله الا هو الملک القدوس السلام. ..»[4] اوست خدای یکتا که معبودی جز او نیست فرمانروا منزه از هر عیب و سلامت بخش. .. در این آیه منظور از سلام این است که با سلام و عافیت برخورد می کند نه با جنگ و ستیز و یا شر و ضرر و خداوند هیچگونه ضرری به خلق نمی زند چون سلام است.

سلام ازطرف خدا: سلام سخن خداست « سلام قول من رب الرحیم »[5] در چندین آیه خداوند به پیامبران سلام نموده است:

« سلام علی نوح فی العالمین» در میان جهانیان بر نوح سلام باد.[6] « سلام علی ابراهیم » درود و سلام بر ابراهیم [7] « سلام علی موسی و هارون» درود و سلام برموسی و هارون[8] « سلام علی آل یاسین » سلام و درود برآل یاسین[9]. البته آل یاسین منظور اهل بیت عصمت می باشد با توجه به این آیه از سوره یس که می فرماید:

« یس و القرآن الکریم انک لمن المرسلین چون یاسین نام پیامبراست پس آل یاسین اهل بیت پیامبر (ص) محسوب می شود.[10]

«سلام علی المرسلین» سلام برهمه فرستادگان [11]« سلام علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیا» و سلامی شایسته بر او باد روزی که متولد شد و روزی که می میرد و روزی که زنده برانگیخته می شود[12]  این سلام خدا به حضرت یحیی (ع ) است. از این آیه مشخص می شود که سلام و درود فرستادن بر اولیای خدا مخصوص زمان حیات آنان نیست و سلام کردن نشانه ی کوچکی نیست زیرا خدای بزرگ هم سلام می کند.[13]

 « قل الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی الله خیرا ما یشکرون »[14] بگو سپاس برای خداست و سلام بر آن بندگانش که آنان را برگزید.

دستور سلام کردن پیامبر(ص)

« و اذا جائک الذین یومنون بایاتنا فقل سلام علیکم »[15] وهرگاه کسانی که به ما ایمان دارند نزد تو آیند پس بگو سلام برشما.

سلام فرشتگان: « سلام علیکم بما صبرتم فنعم عقبی الدار[16] فرشتگان هنگام دیدار بهشتیان به آنان می گویند بخاطر استقامتی که کردید درود بر شما پس چه نیکوست سرای آخرت. دردنیا هنگام قبض روح ملائکه به مومن سلام می کنند و تسکین و آرامش به محتضر می دهند و تمام غم ها و عقده ها را از دل مضطری که دیگر راه به جایی ندارد و در سکرات موت قرار گرفته است و هول و هراس این مسافرت در وجودش سنگینی می کند و امیدش ازهمه جا قطع شده است می زداید و به او آرامش می دهند.[17]

«قال لهم خزنتها سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین »[18]... نگهبانان بهشت می گویند سلام بر شما پاک و پسندیده بودید پس داخل شوید درحالی که جاودانه خواهید بود. انسانهای با اعمال صالح دردنیا شهرشان طیب و البلدالطیب مساکن پاکیزه، روزیشان از طیبات، گفتارشان پاک و تابناک، خوراک حلال و طیب و از خدا نسل و ذریه طیب نیز درخواست می کنند و سرانجام سرای طیب و طاهررا نصیب خود می کنند که با سلام و تحیت فرشتگان برآن وارد می شوند و زندگی زیبا و جاودان خویش را آغاز می نمایند.[19]

« الذین تتوفاهم الملائکه طیبین یقولون سلام علیکم ادخلو الجنه بما کنتم تعملون »[20] به آنان که پاک کند فرشتگانی که جانشان را می ستانند می گویند سلام برشما به پاداش آنچه انجام دادید به بهشت داخل شوید. دراین آیه اشاره به این دارد که ملائکه به اذن خدا و در فاعلیت خدا جانها را می گیرند و به انسانهای پاک سلام می کنند و مژده بهشت می دهند.[21]

ازاین آیه معلوم می شود که سلام کردن شعار آسمانی است و درسلام دعا سلامتی و امنیت وجود دارد.[22]

سلام اهل بهشت به یکدیگر

« تحیتهم فیها سلام. .» درقیامت به هرسو بنگری سلام است و بهشتیان اهل صفا وصمیمیت و سلام اند نه نزاع و قهر.[23]

« تحیتهم یوم یلقونه سلام. ..» تحیت آنان در روزی که خدا را ملاقات می کنند سلام است سلام درود بهشتی و بهشتیان است.[24]

« ونادوا اصحاب الجنه ان سلام علیکم » و ندا می دهند اصحاب بهشت که سلام بر شما باد[25]

«اولئک یجزون الغرفه بما صبروا و یلقون فیها تحیه و سلاما» آنان (بندگان رحمت ) بخاطر آنکه صبرکردند غرفه های بهشتی داده می شوند و در آنجا با تحیت و سلام گرم روبرو خواهند شد.[26] سلام دراین آیه مراد هرچیزی است که درآن ترس و پرهیزنباشد.[27]

« دعواهم فیها سبحانک اللهم و تحیتهم فیها سلام. .. »[28] دعا و نیایش آنان دربهشت خدای تو پاک و منزهی است و درودشان آنجا سلام است. سلام کلام اهل بهشت است و دربهشت سلام فضای همه جا را پرمی کند ازسوی خدا از سوی بهشتیان به خدا و ازسوی بهشتیان نسبت به یکدیگر.[29]

«لایسمعون فیها لغوا الا سلاما. ..» درآنجا سخن بیهوده نمی شنوند و گفتارشان جزسلام نیست.[30]

« فسلام لک من اصحاب الیمین » پس سلام برتو از طرف اهل یقین که همه قرینان تو و رفقای تو هستند[31] « لا یسمعون فیها لغوا و لا تاثیما الا قیلا سلاما سلاما »[32] دربهشت نه سخن بیهوده می شنوند و نه تهمت گناه هرچه هست سلام است و سخن سالم بهشت سرای سلام وسلامتی است.[33]

سلام نام بهشت

«لهم دارالسلام عند ربهم. .» سرای سلامت نزد پروردگارشان تنها برای آنان است...[34] پس دربهشت خشونت، رقابت، حسرت، تهمت، حسد، کینه، دروغ، اندوه وهیچگونه مرض و مرگ و فقرراهی ندارد.[35]

« و الله یدعوا الی دارالسلام. ..» و خداوند مردم را به سر منزل سلامت و سعادت بهشت می خواند.[36] دارالسلام یکی از نامهای بهشت است زیرا آنجا کینه ای دردلها نیست تا جنگ و جدال و بهره کشی پیش بیاید. سلام نام خداست و دارالسلام یعنی جوار رحمت الهی و جایی که کلام و درودشان سلام است و از خدا هم به آنان سلام می شود. سلامتی دنیا گذرا است ولی سلامت آخرت پایداراست.[37]

سلام درادیان دیگر

« اذا دخلوا علیه فقالوا سلاما قال انا منکم وجلون »[38]  آنگاه که براو وارد شده و سلام کردند گفت: همانا ازشما بیمناکیم

« اذ دخلوا علیه فقالوا سلاما قال سلام قوم منکرون»[39] آنگاه که میهمانان ابراهیم براو وارد شدند و سلام گفتند ابراهیم درپاسخ گفت: سلام شما را نمی شناسم.

«.. قد جئناک بآیه من ربک و السلام علی من اتبع الهدی »[40] البته ما با معجزه ای ازپروردگارت (خطاب به فرعون ) به سوی تو آمده ایم و درود بر کسی که هدایت را پیروی کند.

« ولقد جائت رسلنا ابراهیم بالبشری قالوا سلاما قال سلام. ..»[41] همانا فرستادگان ما که به صورت انسان بودند گفتند به ابراهیم سلام و ابراهیم نیزگفت سلام. سخن را باید با سلام آغاز کرد. سلام یک شعارآسمانی و شیوه ای ملکوتی است. سلام را به نحو بهتر باید جواب داد.[42]

«قال سلام علیک ساستغفرلک ربی انه کان بی حفیا »[43] ابراهیم گفت: سلام برتو به زودی از پروردگارم برای تو آمرزش می خواهم زیرا او همواره نسبت به من بسیارمهربان بوده است. حضرت ابراهیم (ع ) همواره دربرابر تهدید با سلام و دعا برخورد می کند.[44]

« و السلام علی یوم ولدت و یوم اموت و یوم ابعث حیا »[45] حضرت عیسی (ع ) به خود سلام می کند و درود برمن روزی که زاده شدم و روزی که می میرم و روزی که زنده برانگیخته می شوم. دربعضی موارد سلام به خود و تجلیل از خودلازم است.[46]

سلام به معنی سلامتی؛

« قلنا یا نار کونی بردا و سلاما. ..» گفتم ای آتش بر ابراهیم سرد و سلامت باش.[47]

« ادخلوها بسلام آمنین. ..» با سلامت و امنیت به باغها وارد شوید.[48]

« قیل یا نوح اهبط بسلام منا و برکات علیک و علی امم ممن معک »[49] خطاب شد ای نوح اینک با سلامتی از جانب ما و برکسانی بر تو و برتمام امتهایی که با تو هستند فرود آی.

« یهدی به الله من اتبع رضوانه سبل السلام. .. »[50] خداوند به برکت آن کسانی را که از خشنودی او پیروی کنند به راههای سلامت هدایت می کند. منظورازسبل السلام در آیه جاده های سلامت یعنی سلامت فرد، سلامت اجتماع، سلامت روح و جان، سلامت خانواده و سلامت اخلاق می باشد.[51]

 « سلام هی حتی مطلع الفجر» شب تا طلوع فجرسراسرسلام و درود است.[52] مراد ازسلام در آیه لطف و عنایت ویژه الهی نسبت به بندگان درشب قدراست که سلامت و رحمت و برکت را به دنبال دارد و باب نقمت و عذاب را می بندد زیرا کلید و وسوسه شیطان درآن شب موثر واقع نشود. شب قدر، شب سلامت فکر و روح آدمی و تعالی به سوی خداوند سلام است.[53] آن شب، که تاسپیده دمان؛ همه ی آنات و لحظات آن درود است و سلام و رحمت است و سلامت و ایمنی است و فرخندگی[54]

«ادخلوها بسلام ذلک یوم الخلود» وارد شوید به سلامت به بهشت این روز برای شما جاودانه است[55]

سلام به معنی وداع و خداحافظی؛

سلام درفرهنگ عرب دو موقع دارد 1 - هنگام ورود و ملاقات؛ 2 - هنگام خروج و خداحافظی مثل پایان نماز که می گوییم «السلام علیکم و رحمه الله و برکاته ». « فاصفح عنهم و قل سلام فسوف یعلمون » پس ازآنان روی بگردان و بگو بدرود در آینده خواهید فهمید.

 «و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما. .. » و هنگامی که جاهلان آنها را مخاطب می سازند به آنها سلام می گویند.[56] دراین آیه سلام نشانه بی اعتنایی توام با بزرگواری است نه ناشی ازضعف. سلام وداع گفتن است با سخنان بی رویه جاهلان، نه سلام تحیت که نشانه محبت، پیوند و دوستی است و سلامی که نشانه حلم و بردباری و بزرگواری است.[57]

«...سلام علیکم لانبتغی الجاهلین. ..» سلام وداع ما برشما باد ما به سراغ جاهلان نمی رویم.[58]

پی نوشت ها:

 


[1] تفسیر نمونه، ج 4، ص43

[2] المنجد،ص 347

[3] فرهنگ عمید، ص 1220

[4] حشر22

[5] یس - 85

[6] صافات97

[7] صافات - 109

[8] صافات- 021

[9] صافات - 031

[10] باقری، 1382،ص 13

[11] صافات -181

[12] مریم - 15

[13] تفسیرنور/ 24

[14] نمل -59

[15] انعام -54

[16] رعد -24

[17] باقری، 1382، ص 16

[18] زمر-73

[19] لقمانی، 1385، ص 84

[20] نحل -23

[21] صادقی، 1385،ص 96

[22] تفسیرنور/ 24

[23] ابراهیم -23

[24] تفسیرنور احزاب -44

[25] اعراف -64

[26] فرقان / 75

[27] المیزان، ج 30، ص 78

[28] یونس /10

[29] تفسیرنور/ 24

[30] مریم /62

[31] واقعه /91

[32] واقعه /62

[33] تفسیرنور/ 24

[34] انعام /127

[35] تفسیرنور/42

[36] یونس /52

[37] تفسیرنور/42

[38] حجر/ 25

[39] ذاریات /52

[40] طه /74

[41] طه /74

[42] تفسیر نور/ 42

[43] مریم /74

[44] سیدی، 1377، ص 130

[45] مریم /33

[46] تفسیرنور/42

[47] انبیاء /96

[48] حجر/64

[49] هود/84

[50] مائده /61

[51] تفسیرنمونه، ج 4، ص 323

[52] قدر/5

[53] تفسیرنور/24

[54] حکیمی، 1385، ص 125

[55] ق /34

[56] فرقان /63

[57] تفسیرنمونه، ج 15، ص 149

[58] قصص /55

اشتراک گذاری


مطالب مرتبط

خواندن قرآن چه فایده‌ای دارد؟

قرآن کریم نیز برای تعلیم و هدایت بشر نازل شده است. پس استفاده از آن مانند استفاده از هر ابزار دیگری، بستگی به قصد، نیت و چگونگی استفاده ی مصرف کننده دارد.قرآن کریم می‌تواند وسیله‌ای برای هدایت و هم چنین وسیله‌ای برای انحراف بیشتر باشد. چرا که فقط وسیله است و نه هدف. لذا اگر کسی خوب و درست استفاده کرد، هدایت می‌شود «هدیً للمتقین» و اگر کسی سوء استفاده کرد، با همین وسیله گمراه‌تر می‌گردد. چنان چه فرمود:«وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُۆْمِنینَ وَ لا یَزیدُ الظَّالِمینَ إِلاَّ خَساراً» (الإسراء - 82)

صبر و استقامت در قرآن

صبر، در لغت به معنای حبس، خودداری و شکیبایی در مقابل امور به کار می رود و در اصطلاح، نگاهداشت خویش از بی تابی، گلایه، شِکوه و شکایت است. در فرهنگ اسلامی و قرآنی، صبر عبارت است از خویشتن داری و کنترل خود نسبت به چیزی که شرع و عقل از آن بازمی دارد. البته برپایه اختلاف موارد، نام این حالت فرق می کند. برای مثال، اگر خویشتن داری در برابر مصیبت ها باشد، آن را صبر می گویند که ضد آن جَزَع است؛ اگر در جنگ باشد، شجاعت نامیده می شود که در مقابل آن جُبن است؛ اگر در پیش آمدها شکیبایی ضرورت یابد، آن را "سعه صدر" می

نتایج دنیایی استغفار در قرآن کریم چیست ؟

چرا از پیشگاه خدا تقاضای آمرزش گناهان خویش نمی کنید تا مشمول رحمت او واقع شوید؟

فاطمه(سلام الله علیها) با قرآن سخن می گوید!

دوران پس از رحلت پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) دورانی سخت برای خانواد ی ایشان بود. خلافتی که از ابتدای بعثت بارها و بارها مورد تأکید آن جناب قرار گرفته بود از صاحب اصلی اش غصب گردید و به دیگری سپرده شد.

چرا سوره یس قلب قرآن است؟

کمتر سوره ای در فضیلت، مانند سوره ی یاسین است. در فضیلتش همین بس که گفته اند: اِنّ لِکلِّ شیءٍ قلباً القرآنِ سورةُ یاسین: هر چیزی قلبی دارد و قلب قرآن سوره ی یاسین است.1

امیدبخش ترین آیه قرآن

به هنگامى كه خداوند تبارك و تعالى در روز قیامت رحمتش را بگستراند، گستردگى رحمت به صورتى است كه ابلیس در رحمت رحیمیّه حضرت حق به طمع می افتد.

ماه نزول قرآن

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُديً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ ...

بهترین و زیباترین کمپ ترک گناه

ماه بهارقرآن، ضیافت الهی، ماه مائده های آسمانی و رحمت الهی فرا رسیده است، ماه شریف و مبارک رمضان ماه وزیدن نفحات رحمانی، ایام باز شدن درهای لطف و کرم خداوندی، بار دیگر روی خوش خود را به بندگان نشان داده است.

ادعیه ی قرآنی با گل واژه ربنا

خود قرآن نازل، در بردارنده ی قرآن صاعد است؛ یعنی خداوند متعال دعاهای زیادی را در خود قرآن به سوی ما نازل فرموده، تا دست بندگانش را بگیرد و آن ها را به سوی ملکوت خدا صعود دهد. بعضی از این دعاهای قرآنی با گل واژه ی «ربَّنا» آغاز می شوند.

عزیز شدن چه گونه

"قرآن در دنیای امروز می تواند فعّال ما یشاء باشد؛ می تواند کار بکند، می تواند پیش برود ... برکات قرآن برکات بی انتهایی است ... در قرآن و با قرآن عزّت هست، قدرت هست، پیشرفت هست..."

راه جذب افراد

وقتی پوست دست یا صورت شما خشک و خشن می شود چه می کنی؟ سمباده می کشی؟ سوهان می کشی؟ سنگ پا می کشی؟ نه! چرا؟ چون این ها همه زبر و خشک و خشن اند و نه تنها پوست را نرم و لطیف نمی کنند، بلکه آن را زخمی و خونین هم خواهند ساخت به همین خاطر شما با پماد یا کرم که خود نرم و لطیف است با آن رفتار می کنید و پوست نیز نرمی و لطافت و طراوت خود را باز می یاید.

گره روی گره دیگران نیندازید!

خدمت به خلق خدا، در فرهنگ تعالیم قرآن و عترت، ارزش و ثواب فراوانی دارد. حتّی در روایات، دستگیری از دیگران و گره گشودن از مردم، نسبت به برخی اعمال عبادی نظیر حج یا عمره مستحب، از ثواب والاتری برخوردار است.

ویژگی های رسول اکرم صلی الله علیه و آله از دیدگاه قرآن

وجود رسول اکرم صلی الله علیه و آله سرشار از فضیلت های انسانی و صفت های پسندیده و سیر و سلوکی پایدار بود که از بزرگی، اصالت و خوی ناب وی را حکایت می کرد.

قرآن را نه قرائت که تلاوت کنیم !

کسی که رحل قرآن را پیش رو گذاشته و قرآن را بر آن نهاده و تنها به مرور و خواندن واژه ها بسنده می کند، همچون کسی است که بشقابی از پوست های سیب سرخ پیش رو دارد و مصرف می کند!

روایاتی در رابطه با حضرت زهرا سلام الله علیها

1. قال النبی - صلّی الله علیه و آله - : اَوَّلُ شخصٍ تدْخُلُ الجنةَ فاطمةُ.

بانوی شفاعت

يا فاطِمَهُ اِشْفَعي لِي فِي الْجَنَهِ فَاِنَ لَكِ عِنْدَاللهِ شأناً مِنَ الشَأنِ اي فاطمه معصومه! در مورد رفتن به بهشت مرا شفاعت كن، چرا كه در پيشگاه خداوند، داراي مقام و منزلتي بس ارجمند هستي.

زینب، پرستار نهضت عاشورا

زینب, پرستار, نهضت, عاشوراپنجم جمادی الاولی روز ولادت باسعادت بانوی قهرمان کربلا،پرچم دار نهضت پس از شهادت حسین علیه السلام، حضرت زینب کبری سلام الله علیها است. این روز را روز پرستار می نامند

فاطمه معصومه(علیهاالسلام) و پاسخ کریمانه به محبت قمی ها !

از مهمترین عوامل گسترش و تعمیق تشیع در قم می توان به حضور امرا و حاکمان شیعی در قم، حضور برخی قبایل شیعی در منطقه، از جمله اشعریان اشاره کرد. در این میان دو قرن بعد قدوم مبارک حضرت فاطمه معصومه در تعمیق تشیع در این منطقه بسیار تأثیرگذار بوده است.

از مصحف فاطمه خبر داری ؟؟؟

کتاب فاطمه یا اسم معروف تر آن مصحف فاطمه که از دیرباز مورد عنایت ائمه معصومین و به فراخور دستورات ایشان، مورد توجه علمای اسلامی بوده است دارای نکات مهم و ارزشمندی تاریخی - روایی است.